|
Modelovanje klimatskih promena u funkciji procene ranjivosti stanovništva
Climate change modeling for the assessment of population vulnerability
Abstract
Klimatske promene imaju snažan uticaj na društvene i ekološke sisteme, čime se povećava ranjivost stanovništva, naročito u regionima koji su pogođeni ekstrem nim vremenskim pojavama. Nejednaka prostorna raspodela intenziteta klimatskih promena i demografskih karakteristika stanovništva zahteva diferenciran pristup analizi ranjivosti. Stanovništvo koje naseljava određene teritorije nije podjednako izloženo rizicima - posebno su ugrožene starije osobe, deca, hronični bolesnici i socijalno ugrožene grupe. U ovom radu korišćeni su javno dostupni prostorni podaci o klimatskim promenama i distribuciji stanovništva, kao i GIS alati, u cilju procene broja stanovnika koji žive u zonama sa najizraženijim porastom broja dana sa ekstremnim temperaturama (iznad 35 °C). Iako postoje određena ograničenja u vezi sa preciznošću prostornih podataka (kao što je rezolucija podataka), njihova kombinacija omogućava identifi kaciju područja sa najvećim rizikom i otkriva obrasce raspodele ranjivosti stanovništva u različitim delovima teritorije. Rad prikazuje konkretne teritorije u Srbiji koje su najpogođenije ovim promenama i pruža okvirnu procenu broja stanovnika u potencijalno najugroženijim zonama. Dobijeni rezultati mogu poslužiti kao osnova za buduća regionalna i lokalna istraživanja, kao i za razvoj nacionalnih strategija adaptacije i ublažavanja posledica klimatskih promena. Takođe, rad ističe značaj unapređenja prostornih baza podataka.
Sažetak
Climate change has a strong impact on social and ecological systems, increasing the vulnerability of population, especially in regions affected by extreme weather events. The unequal spatial distribution of the intensity of climate change and demographic characteristics of the population requires a differentiated approach to vulnerability analysis. The population inhabiting certain territories is not equally exposed to risks - older adults, children, individuals with chronic illnesses, and socially vulnerable groups are particularly at risk. This paper uses publicly available spatial data on climate change and population distribution, as well as GIS tools, to estimate the number of people living in areas with the most significant increase in the number of days with extreme temperatures (above 35°C). Although there are certain limitations regarding the precision of spatial data (such as data resolution), their combination allows for the identification of areas with the highest risk and reveals patterns of vulnerability distribution among the population in different parts of the territory. The paper presents specific territories in Serbia that are most affected by these changes and provides an approximate estimate of the number of people in potentially the most vulnerable areas. The results obtained can serve as a foundation for future regional and local research, as well as for the development of national strategies for climate change adaptation and mitigation. Furthermore, the paper highlights the importance of enhancing spatial databases.
|