2025, Adaptacija (i mitigacija) na klimatske promene u kreiranju prostora, pp. 259-265
|
|
Efekti toplih dana na stopu rađanja u glavnom gradu Srbije
The effects of heatwaves days on the birth rate in the capital city of Serbia
Project: POPENVIROS - Population dynamics under environmental challenges in Serbia (ScienceFundRS_Prizma_DH - 7358)
Abstract
Cilj rada jeste da ispita efekte toplih dana na stopu rađanja u Regionu Beograda. Činjenice da su čak četvrtina stanovništva i živorođenja skoncentirisane u prestonici i da se Beograd izdvaja kao ostrvo toplote sa iznadprosečnom temperaturom vazduha, čine ovu analizu u potpunosti opravdanom i značajnom. U radu se koriste podaci Demografske statistike o skoro 108 hiljada živorođenih u prestonici u periodu 2015-2020, kao i podaci Digitalnog atlasa Srbije o dnevnim prosečnim temperaturama u istom periodu. Naš pristup, baziran na regresionoj analizi, omogućava ispitivanje efekata slučajnih varijacija u distribuciji dnevnih temperetura vazduha (fokus je na danima sa prosečnom temperatura iznad 26.6) na stopu rađanja do 10 meseci nakon izloženosti (visokim temperaturama vazduha). Glavni rezultati ukazuju na jak negativan efekat vrelih dana na stopu rađanja 9 meseci nakon izloženosti visokim temperaturama. Ovakvi nalazi pomažu u objašnjavanju uočenog pada nataliteta tokom prolećnih meseci, i kao takvi mogu biti korisni pri formulisanja strategija za ublažavanje efekata vrućih temperaturnih šokova kojima će populacija Beograda sve više biti izložena u budućnosti. Pitanja koja se nameću za buduća istraživanja su sledeća: da li se može govoriti o kompenzacionom periodu u domenu rađanja nakon toplotnih talasa, i da li će klimatske promene sve više pomerati rađanje u letnje mesece imajući u vidu da je izloženost stanovništva visokim temperaturama u trećem kvartalu godine sve veća.
Sažetak
The aim of the paper is to examine the effects of hot days on the birth rate in the Belgrade Region. The facts that even a quarter of the population and live births are concentrated in the capital and that Belgrade stands out as a heat island with an above average air temperature make this analysis fully justified and significant. The authors use data from the Demographic Statistics on almost 108.000 live births in the capital in the period 2015-2020, as well as data from the Digital Atlas of Serbia on daily average temperatures in the same period. Our approach, based on regression analysis, allows examining the effects of random variations in the distribution of daily air temperatures (the focus is on days with an average temperature above 26.6°C) on the birth rate up to 10 months after exposure (to high air temperatures). The main results indicate a strong negative eff ECT of hot days on the birth rate 9 months after exposure to high temperatures. Such findings help explain the observed decline in birth rates during the spring months, and as such may be useful in formulating strategies to mitigate the effects of hot temperature shocks to which the population of Belgrade will be increasingly exposed in the future. The questions that arise for future research are the following: can we talk about a birth compensation period after heat waves, and will climate change increasingly move births to the summer months, bearing in mind that the population's exposure to high temperatures in the third quarter of the year is increasing.
|