|
Prostorna forenzika - govor prostornih činjenica, istraživačke metode, dokazivanje i ekspertska argumentacija
Spatial forensics: Speech of spatial facts, digital investigative methods, proving, and expert argumentation
Ključne reči: forensics; spatial forensics; architectural forensics; digital technologies; proving procedure and investigation; argumentation of spatial proofs
Abstract
Predmet istraživanja studije je forenzička istraživačka metoda u polju integrativnog dejstva prostornih, arhitektonskih i urbanističkih dizajn studija i studija bezbednosti u širem sklopu relevantnih društvenih studija. Inicijalno zasnovana kao umetnost argumentacije, forenzika u navedenom kontekstu poseduje specificitet govora dokaza inherentnih prostornim entitetima i praksama unutar čitavog spektra razmere, od šireg gepolitičkog i astropolitičkog plana i prostornog domena do detalja dizajn objekata i njihove gradivne materije. Time u konceptima prostorne, urbane i arhitektonske forenzike pronalazimo argumentaciju prostornih, arhitektonskih i urbanističkih artefakata i entiteta unutar procedura dokazivanja u sklopu istražnih i sudskih praksi i postupaka na užem planu, odnosno specifičnih situacija podrške odlučivanju na širem planu. Unutar tripartitne konfiguracije predočene kao osnov postulirane forenzičke metodologije (Weizman, 2017), koju grade 1) istraživana materija, predmet ili objekt, 2) interpretator ili prevodilac govora materijalnih dokaza - analitičar/ekspert i 3) prevod govora dokaza - forma, sadržaj i način na koji se dokazi predstavljaju javnosti, uključujući i kontekst u kom se činjenice iznose (Weizman, 2017: 67), prepoznajemo 1) specifičnu ulogu prostora i prostornih artefakata kao materijalnih dokaza po sebi, ili predmeta koji sadrže dokaze, njihovu inskripciju, ili govor, 2) profesije i lica koji prostor i artefakte mogu čitati, oslanjajući se na kvalifikacije i veštine da relevantne promene i činjenice uoče i adekvatno komunikacijski uobliče i 3) formu argumentacije, koja će biti formulisana i formatirana na način da odgovara predviđenom kontekstu komunikacije. U osnovi studije su pitanja mogućnosti zasnivanja oblasti prostorne forenzike i elemenata neophodnih za stabilan okvir ovog istraživačkog polja. U tom kontekstu, studija istražuje 4 osnovna plana prostorne forenzike: 1. teorijski i istorijski, kojim se uspostavlja stručna terminologija i konceptualni okvir, 2. metodološki, kojim se uspostavljaju način i sredstva dokazivanja, te ispituju stabilnosti i spornosti sistema i strukture forenzičkog dokaza, 3. obrazovni i profesionalni, koji od trenutnih praksi veštačenja vode osavremenjenim naučnim praksama i profilima veštaka u ciljnoj oblasti i 4. tehnološki, kojim se u kontekstu savremenih prostornih (arhitektonskih i urbanih) intervencija i tema fokus postavlja na upotrebu digitalnih tehnologija u postupcima akvizicije prostornih podataka, njihove analize, procesuiranja i ukupnog metoda i sklopa postupka dokazivanja u sudskim postupcima i spornim prostornim i prostorno-bezbednosnim situacijama. Na poslednji plan se studija nadovezuje projekcijama i smernicama o mogućim pravcima razvoja u kontekstu tehnoloških inovacija.
Sažetak
The research subject of the study is the forensic research method observed within the integrative field of spatial, architectural and urban design studies and security studies. Initially considered an art of argumentation in public deliverance of proof, forensics in the defined context possesses specificity of speech of the proofs inherent to spatial entities and practices regarding all spatial scales. Thus, in concepts of spatial, urban, and architectural forensics one finds argumentation of spatial entities within the proving procedures for legal and security frameworks. Inside the three-part configuration that Weizman (2017) postulates as a basis of forensic architecture methodology, containing the following: 1) the investigated matter or object, which is made to speak, 2) the interpreter or analyst that translates the language of objects to people, and 3) translation, or the form, content, and way the results are presented to the public or an assembly where claims are made and contested, one recognises 1) the role of space and spatial artefacts as material proofs themselves, as well as objects preserving proofs or their inscriptions, 2) the profession of spatial, architectural, and urban designers and analysts that are able to read and translate the speech of space and spatial artefacts, relying on expert skills to identify relevant facts, and 3) argumentation form - the expertise, professional assessment, or report that will be communicated, corresponding to the dissemination requirements and environment. The stability and disruptions of constitutive elements of the forensic proof triangle will be observed with the aim to theoretically investigate and apply the proposed method, supported by the proving procedure analysis and practice of issuance of an expert opinion. The paper will consider contemporary spatial (architectural and urban) designs and analyses that have contested security aspects, with the support of digital technologies and instruments as means of spatial data acquisition, analysis, processing, and proving.
|