2024, II Radovi mladih istraživača, pp. 393-401
|
|
Promene vegetacijskog pokrivača u slivu Sokobanjske Moravice
Changes in the vegetation cover in the Sokobanjska Moravica basin
Project: Autor rada, Milan Miletić, je stipendista Ministarstva nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (Broj ugovora: 451-03-1150/2023-03/3231; Aneks ugovora: 451-03-1002/2024-03/3231)
Abstract
Studija obuhvata analizu vegetacijskog pokrivača u periodu od 2000. do 2023. godine u slivu Sokobanjske Moravice. Analiza vegetacije je izvršena korišćenjem Normalizovanog indeksa vegetacije (Normalized difference vegetation index - NDVI). Primena ove metode ogleda se u otkrivanju površina na kojima je šumska vegetacija degradirana, otkrivanju nelegalnog krčenja šuma kao i utvrđivanju promena zemljišnog pokrivača. Cilj rada je utvrđivanje promena vegetacijskog pokrivača na teritoriji sliva. Rezultati NDVI dobijeni su obradom satelitskih scena Landsat 5 i Landsat 8 u softveru QGIS. Prva scena je zabeležena 05. jula 2000. godine (Landsat 5), a druga 21. jula 2023. godine (Landsat 8). Prilikom analize satelitskih scena identifikovane su vrste vegetacijskog pokrivača na osnovu vrednosti NDVI. Na kartama je prikazana vrednost indeksa u 2000. i 2023. godini kako bi bilo lakše pratiti tekst i vizuelno uočiti promene na teritoriji sliva. Na isti način urađene su karte tipova vegetacije za isti period istraživanja. Uočeno je da je vegetacijski pokrivač u istraživanom periodu pretrpeo određene promene. Najveće promene su zabeležene u Sokobanjskoj, Aleksinačkoj i Dugopoljskoj kotlini, na obodu svih kotlina i na padinama Rtnja. Najmanje promene zabeležene su u višim delovima sliva, odnosno na padinama Ozrena, Device, Bukovika i Slemena. Utvrđeno je povećanje površina pod šumskom vegetacijom za 87% u odnosu na period iz 2000. godine. Površina pod mešovitim šumama se u odnosu na druge vrste zemljišnog pokrivača procentualno najviše povećala. Za razliku od njih površine pod žbunastom vegetacijom su se drastično smanjile.
Sažetak
The study includes an analysis of vegetation cover in the period from 2000 to 2023 in the Sokobanjska Moravica basin. The vegetation analysis was carried out using the Normalized difference vegetation index (NDVI). The application of this method is reflected in the detection of areas where forest vegetation has been degraded, in the detection of illegal deforestation and in the determination of changes in land cover. The aim of the work is to detect changes in vegetation cover in the catchment area. The NDVI results were obtained by processing Landsat 5 and Landsat 8 satellite scenes in the QGIS software. The first scene was recorded on July 5, 2000 (Landsat 5), the second on July 21, 2023 (Landsat 8). When analysing the satellite scenes, the types of vegetation cover were identified on the basis of the NDVI values. The maps show the value of the index in 2000 and 2023 to make it easier to follow the text and visually observe the changes in the basin area. In the same way, maps vegetation types were created for the same study period. It was found that the vegetation cover underwent certain changes during the studied period. It was observed that the vegetation cover underwent certain changes during the period studied. The greatest changes were observed in the Sokobanjska, Aleksinacka and Dugopoljska basins, on the edge of all basins and on the slopes of the Rtanj. The smallest changes were observed in the higher parts of the basin, i.e. on the slopes of Ozren, Devica, Bukovik and Slemen. The area of forest vegetation has increased by 87% compared to the period since 2000. The area with mixed forests has increased the most in percentage terms compared to other land cover types. In contrast, the areas with scrub vegetation have decreased drastically.
|