2024 I, I Upotreba GIS alata i veštačke inteligencije, pp. 493-501
|
|
Application of GIS in assessing forest fire susceptibility: Case study of Kopaonik National park and surrounding areas
Primena GIS-a u određivanju potencijalne podložnosti prostora šumskim požarima na području posebne namene Nacionalnog parka "Kopaonik"
Keywords: forest fires; GIS; national park; criteria; analysis
Ključne reči: šumski požari; GIS; nacionalni park; kriterijumi; analiza
Abstract
The possibility of large-scale forest fi res poses a threat to human lives and property, as well as the environment. Therefore, specific procedures and activities need to be correctly chosen and directed to minimize the risk of forest fi res primarily through preventive measures. The number of fi res and the area affected directly or indirectly result in significant material damages and numerous other undesirable effects. The number of fi res is increasing worldwide and in our country, both in terms of frequency and the size of the affected area. This paper elaborates on the application of GIS in determining the potential susceptibility of space to forest fi res. The study area includes the Kopaonik National Park (with zones I, II, and III for protection) as well as areas outside the National Park, within the territories of the municipalities of Raška, Brus, and Leposavić. Factors contributing to forest fi res in this area include high altitude, inaccessible and difficult terrains, unauthorized construction, vegetation under the forest, and a lack of mapped uncategorized roads.
Sažetak
Mogućnost nastanka požara širokih razmera, ugrožavanje ljudskih života i materijalnih dobara, kao i opasnost od trajnog narušavanja životne sredine, utiču da se određeni postupci i aktivnosti pravilno odaberu i usmere, kako bi se pre svega preventivnim delovanjem rizika od šumskih požara sveo na što manju meru. Veliki broj požara i opožarenih površina, direktno ili indirektno utiče na znatne materijalne štete i niz drugih neželjenih efekata. Broj požara se u svetu i kod nas, iz godine u godinu povećava, kako po broju, tako i po veličini opožarene površine. U radu je obrazložena primena GIS-a u određivanju potencijalne podložnosti prostora šumskim požarima. To područje zahvata sam Nacionalni park Kopaonik (sa zonama I, II i III stepena zaštite) kao i područje van Nacionalnog parka, na delovima teritorija opština Raška, Brus i Leposavić. Faktori koji doprinose nastanku šumskim požarima na ovom području su: velika nadmorska visina, nepristupačni i teško prohodni tereni, bespravna divlja gradnja, vegetacija pod šumom i nedostatak kartiranih nekategorisanih puteva.
|