|
Invazivne vrste komaraca - vrste monitoringa i integralne metode suzbijanja
Invasive mosquito species: Types of monitoring and integrated control methods
Keywords: Aedes albopictus; integralne metode; invazivni komarci; klopke; monitoring
Ključne reči: Aedes albopictus; invasive mosquitoes; integrated control; monitoring; traps
Abstract
Invazivne vrste komaraca predstavljaju značajan ekološki i zdravstveni problem širom sveta. Ove vrste su se proširile iz svojih prirodnih staništa u nova područja, zahvaljujući globalizaciji, trgovini i klimatskim promenama. Najpoznatije invazivne vrste uključuju azijskog tigrastog komarca (Aedes albopictus), komarca žute groznice (Aedes aegypti) i japanskog komarca (Aedes japonicus). Ove vrste su poznate po svojoj prilagodljivosti, agresivnom dnevnom hranjenju i sposobnosti da prenose opasne viruse poput virusa denga i Čikungunja groznice, Zika virusa i virusa Zapadnog Nila. Širenje invazivnih vrsta komaraca je posebno izraženo u urbanim sredinama, u kojima koriste male, pre svega veštačke, rezervoare stajaće vode za razmnožavanje - od baštenskih posuda do kanalizacionih sistema. Azijski tigrasti komarac se od svoje prve pojave 2017. godine na teritoriji Beograda, pa do 2024. godine, raširio na preko 110 različitih lokacija. Utvrđivanje brojnosti, odnosno monitoring ove invazivne vrste na teritoriji Beograda je vršeno na više različitih načina (klopke za gravidne ženke, ovipozicione klopke, CO2 klopke za adulte, sakupljanje larvi iz vaza sa cvećem na grobljima ili iz polovnih automobilskih guma). Kombinacijom ovih metoda je bilo moguće dobiti informacije o nekim bitnim komponentama životnog ciklusa ove invazivne vrste. Kontrola populacija invazivnih vrsta komaraca u urbanim sredinama je kompleksna, zasniva se na nekoliko glavnih stubova i zahteva primenu integralnih metoda kao što su smanjenje pogodnih mesta za razmnožavanje, hemijske tretmane insekticidima, biološku kontrolu bakterijama ili sterilnim mužjacima.
Sažetak
Invasive mosquito species represent a significant ecological and health issue worldwide. These species have spread from their natural habitats to new areas due to globalization, trade, and climate change. The most well-known invasive species include the Asian tiger mosquito (Aedes albopictus), the yellow fever mosquito (Aedes aegypti), and the Japanese mosquito (Aedes japonicus). These species are known for their adaptability, aggressive daytime feeding behavior, and ability to transmit dangerous viruses such as the dengue and chikungunya fever viruses, the Zika virus, and the West Nile virus. The spread of invasive mosquito species is particularly pronounced in urban environments, where they utilize small, primarily artificial, stagnant water reservoirs for breeding - ranging from garden containers to sewage systems. Since its first appearance in Belgrade in 2017, the Asian tiger mosquito has spread to over 110 different locations by 2024. The monitoring of this invasive species in Belgrade was conducted using various methods, including gravid female traps, egg traps, CO₂ traps for adults, and larval collection from flower vases in cemeteries or used car tires. By combining these methods, it was possible to obtain information about some important components of the life cycle of this invasive species. Controlling populations of invasive mosquito species in urban environments is complex and relies on several key pillars, requiring the implementation of integrated methods such as reducing suitable breeding sites, chemical insecticide treatments, and biological control using bacteria or sterile males.
|