2025, Adaptacija (i mitigacija) na klimatske promene u kreiranju prostora, pp. 189-195
|
|
Primeri dobre prakse Evrope u postupku integrisanja adaptacije na klimatske promene u prostorno planiranje
Examples of European good practice in integrating climate change adaptation into spatial planning
Abstract
Savremeni problemi u životnoj sredini poput klimatskih promena i posledica njihovih uticaja nameću pred globalnu zajednicu mere mitigacije (ublažavanja) efekata klimatskih promena i adaptacije (prilagođavanja) na novonastale klimatske uslove kao neophodne. Akcije prilagođavanja podrazumevaju promene u ekološkim, društvenim ili ekonomskim sistemima u cilju ublažavanja potencijalnih šteta koje mogu nastati kao posledica klimatskih promena, ili pak iskoristile mogućnosti proistekle iz novonastalih okolnosti. Mnoge države uveliko preduzimaju određene korake na izgradnji otpornijeg društva i ekonomije, počevši od inoviranja zakonodavnih sistema, razvijanja mnogobrojnih rešenja za adaptaciju i sprovođenje akcija. Mere adaptacije nisu unikatne, a oblikuju se prema društvenom i državnom uređenju, planerskoj praksi, ekonomskom standardu i iziskuju velike ambicije i akcije kako bi se na ekonomičan i društveno prihvatljiv način realizovale. Pojedine mere adaptacije uveliko predstavljaju deo planerske prakse u Srbiji, poput mera zaštite od poplava i mera upravljanja rizikom. Međutim, adekvatne mere adaptacije moraju biti deo šireg konteksta u planskom procesu, što iziskuje promenu metodološkog i zakonodavnog okvira planiranja. Sa ciljem pružanja doprinosa integrisanja adaptacije na klimatske promene u prostorno planiranje u Srbiji, u radu se daje prikaz primera dobre prakse država Evrope (Velika Britanija, Danska, i Austrija) koje su utemeljile ovaj postupak kako kroz zakonodavni, tako i kroz planski sistem. Naveden je i primer države iz regiona - Hrvatske sa lokalnim nivoom planiranja u Karlovcima. Budući da su pojedina planska rešenja ovog tipa implementirana, izvodi se zaključak da mogu služiti kao dobar primer i pokazatelj da je dostizanje adaptacije moguće kroz planski sistem.
Sažetak
Current environmental problems such as climate change and the consequences of its effects present the global community with the task of mitigating the effects of climate change and adapting to the new climatic conditions. Adaptation measures involve changes in ecological, social or economic systems with the aim of mitigating potential damage that may occur as a result of climate change or taking advantage of the opportunities that arise from the new circumstances. Many countries are taking certain steps to build a more resilient society and economy, starting with the renewal of legal systems, the development of numerous adaptation solutions and the implementation of measures. Adaptation measures are not unique and are designed according to social and governmental organization, planning practices and economic standards and require great ambition and action to be implemented in an economically and socially acceptable way. Certain adaptation measures are largely part of planning practice in Serbia, such as flood protection measures and risk management measures. However, appropriate adaptation measures need to be part of a broader context in the planning process, which requires a change in the methodological and legal framework of planning. With the aim of contributing to the integration of climate change adaptation into spatial planning in Serbia, examples of good practice from European countries (UK, Denmark and Austria) that have introduced this process through both legislation and planning systems are presented. An example from a country in the region - Croatia with a local planning level in Karlovci - was also mentioned. As some planning solutions of this type have already been implemented, it is concluded that they can serve as a good example and indicator that adaptation through the planning system is possible.
|