2024, Povezivanje lokalnih samouprava kao osnov razvoja, str. 193-199
|
|
Komparativna analiza geoturističkog potencijala spomenika prirode Ostrovica i Borački krš
Comparative analysis of the geoturistic potential of the natural monuments Ostrovica and Borački krš
Projekat: Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (institucija: Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet) (MPNTR - 451-03-68/2020-14/200091)
Ključne reči: GAM metod; geoturistički potencijal; Ostrovica; Borački krš; spomenik prirode
Keywords: GAM method; geotourism potential; Ostrovica; Borački krš; natural monument
Sažetak
Tokom poslednjih nekoliko godina, dolazi do povećanog stepena posećenosti različitih objekata geonasleđa širom Srbije. Na teritoriji Šumadije, kod posetilaca su sve popularniji usponi na dva vrha vulkanskog porekla - Ostrovicu i Borački krš. Zbog svog geološkog, geomorfološkog i biogeografskog značaja, ovi lokaliteti stavljeni su pod zaštitu države. Cilj rada jeste da se primenom GAM (geosite assessment model) metode vrednuju geoturistički potencijali spomenika prirode Ostrovica i Borački krš. Analiza GAM modela podrzumeva detaljnu evaluaciju glavnih (prirodnih) i dodatnih (turističkih) vrednosti, koje su dalje podeljene na indikatore i subindikatore. Glavne vrednosti uključuju tri indikatora: naučni/obrazovni, estetski/pejzažni i nivo zaštite. Dodatne vrednosti podrazumevaju analizu funkcionalnih i turističkih indikatora. Svaki od indikatora sadrži subindikatore čijim se bodovanjem (0-1) vrednuje geoturistički potencijal. Na kraju se dobijeni rezultati za oba lokaliteta unose u grafi kon koji se sastoji od devet polja. Istraživanje spomenika prirode i dobijeni rezultati omogućavaju prikaz realne slike potencijala za razvoj geoturizma. Rezultati će biti od koristi upravljačima zaštićenih područja, jedinicama lokalne samouprave, turističkim organizacijama i lokalnom stanovništvu za bolje razumevanje novih mogućnosti i trenutnih nedostataka po pitanju turističke ponude.
Abstract
During the last few years, there has been increased visitation to various geoheritage sites throughout Serbia. On the territory of Šumadija, the ascents to two peaks of volcanic origin - Ostrovica and Borački krš - are increasingly popular with visitors. Due to their geological, geomorphological, and biogeographical importance, these localities have been placed under state protection. The aim of the article is to evaluate the geotourism potential of the natural monuments Ostrovica and Borački krš using the GAM (geosite assessment model) method. The analysis of the GAM model includes a detailed evaluation of the main (natural) and additional (tourist) values, which are further divided into indicators and sub-indicators. The main values include three indicators: scientific/educational, aesthetic/ landscape, and level of protection. Additional values include the analysis of functional and tourist indicators. Each indicator contains sub-indicators whose scoring (0-1) evaluates the geotourism potential. Finally, the obtained results for both localities are entered into a chart consisting of nine fields. The research of natural monuments and the obtained results enable the presentation of a realistic picture of the potential for the development of geotourism. The results will be useful to managers of protected areas, local self-government units, tourism organizations, and the local population better to understand new opportunities and current shortcomings regarding tourism offers.
|