2024 I, I Upravljanje prirodnim uslovima i procesima, pp. 151-160
|
|
Analysis of urban heat island using remote sensing products: A case study of the city of Banja Luka
Analiza urbanog ostrva toplote pomoću produkata daljinske detekcije - studija slučaja grad Banja Luka
aUniversity of Banja Luka, Faculty of Natural Sciences and Mathematics, Republic of Srpska, B&H bUniversity of Novi Sad, Faculty of Science, Serbia cRepublički zavod za zaštitu kulturno-istorijskog i prirodnog nasljeđa, Banja Luka, Republika Srpska, Bosna i Hercegovina
email: marko.ivanisevic@pmf.unibl.org, stevan.savic@dgt.uns.ac.rs, goran.trbic@pmf.unibl.org, gvozdendijana4@gmail.com
Project: Ovo istraživanje urađeno je u okviru projekta "Kartiranje lokalnih klimatskih zona i analiza vanjskog termalnog komfora u funkciji definisanja mjera adaptacije na prostoru grada Banja Luka" koji je finansiran od strane Ministarstva za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske (broj projekta 1259095)
Ključne reči: urbano ostrvo toplote; temperatura površine; Landsat; Banja Luka
Abstract
The thermal characteristics of urban areas differ from the thermal characteristics of the surroundings. The phenomenon of urban heat islands exists both in large urban areas and in smaller medium-sized areas. In the research of urban heat islands, there are two main approaches - direct measurements of air temperature in the field and reading temperatures from remote sensing products. In this study, remote sensing products from Landsat 8 and Landsat 9 missions were analyzed to determine differences in thermal characteristics of specific land use types within the territory of the city of Banja Luka. A total of 23 satellite images from various months of 2023 were collected, and the thermal characteristics were analyzed using an image from July. Considering the terrain's relief complexity in the observed area, the analysis also included the aspect of elevation levels. The research results indicate that built-up areas generally have higher temperatures compared to other land use classes by at least 2°C. The lowest average temperatures were observed in forest and water surface classes. Looking at elevation zones, the highest average temperatures were recorded in the first elevation zone up to 200 meters above sea level, reaching 30.4°C. All analyses were conducted using open-source software packages. The findings of this research can be beneficial for various sectors such as spatial/urban planning, health, energy, water management, forestry, and similar fields. Additionally, the research results can contribute to future detailed studies focusing on defining local climate zones and thermal variations within them.
Sažetak
Termalne karakteristike urbanih područja razlikuju se od termalnih karakteristika okruženja. Fenomen urbanog ostrva toplote postoji kako u velikim urbanim područjima tako i u manjim područjima srednje veličine. U istraživanju urbanih ostrva toplote postoje dva osnovna pristupa - direktna merenja temperature vazduha na terenu i očitavanje temperatura sa produkata daljinske detekcije. U ovom radu analizirani su produkti daljinske detekcije sa Landsat 8 i Landsat 9 misije u cilju utvrđivanja razlika u termalnim karakteristikama određenih namena površina na teritoriji grada Banja Luka. Ukupno je prikupljeno 23 satelitska snimka iz različitih meseci 2023. godine a za analizu termalnih karakteristika korišten je snimak iz jula meseca. S obzirom na raščlanjenost reljefa na posmatranom području, u analizu je pridružen i aspekt nadmorskih visina. Rezultati istraživanja ukazuju da izgrađene površine u proseku imaju višu temperaturu od drugih klasa namena površina za minimalno 2°S. Najniže prosečne temperature zabeležene su na klasi šuma i šumskog zemljišta te vodenih površina. Gledajući visinske zone, najviše prosečne temperature evidentirane su u prvoj visinskoj zoni do 200 metara nadmorske visine, a njihova vrednost iznosila je 30,4°S. Sve analize rađene su u softverskim paketima otvorenog koda. Navedeno istaživanje može koristiti različitim sektorima kao što su prostorno/urbanističko planiranje, zdravstvo, energetika, vodoprivreda, šumarstvo i slično. Takođe, rezultati istraživanja mogu biti od koristi za buduća detaljnija istraživanja čiji je fokus definisanje lokalnih klimatskih zona i termalnih razlika unutar njih.
|