2025, Zelena agenda u prostornom i urbanističkom planiranju - od strategije do implementacije, pp. 373-380
|
|
Uloga agrovoltaike u postizanju ciljeva Zelene agende - sinergija OIE i poljoprivrede
The role of agrivoltaics in achieving The Green Agenda goals: Synergy of RES and agriculture
Project: Rad predstavlja rezultat Erasmus+ projekta "Women Going Greener" koji je podržan sredstvima Evropske Unije, a sprovode ga Energetska zadruga Elektropionir (Srbija), Energetska zadruga WEnCoop (Grčka) i Rinascita Europe (Italija)
Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (institucija: Univerzitet u Beogradu, Geografski fakultet) (MPNTR - 451-03-68/2020-14/200091)
Abstract
Održiva poljoprivreda i proizvodnja dovoljnih količina energije iz obnovljivih izvora postali su imperativ rastuće globalne populacije. Prema procenama UN, svetska populacija danas broji 8.2 milijarde stanovnika planete Zemlje, a ukoliko se postojeći trendovi nastave, sredinom XXI veka možemo očekivati brojku od 9.7 milijarde. Istovremeno, dok broj ljudi na planeti raste (uz porast potražnje za hranom i energijom), jedan od najznačajnijih resursa današnjice polako nestaje - prema procenama UN, u periodu 2000-2015.godina oko 20% ukupne Zemljine površine (tla) je degradirano usled enormnog antropogenog pritiska. Kako je jedan od glavnih prioriteta na globalnom nivou napuštanje fosilnih goriva i smanjenje emisije CO2, proizvodnja energije iz obnovljivih izvora i zelena tranzicija - javile su se dodatne aktivnosti koje vrše pritisak na način korišćenja zemljišta. Sve češće, širom Evrope (ali i drugih delova sveta) svedočimo sukobima između poljoprivredne proizvodnje i ekspanzije OIE - odnosno izgradnje velikih fotonaponskih sistema, koji zauzimaju slobodno zemljište, koje se potencijalno može koristiti za proizvodnju hrane. Stoga se postavlja ključno pitanje - da li se proizvodnja hrane i proizvodnja energije iz obnovljivih izvora mogu uskladiti? Da bi se prepreke prevazišle na najbolji mogući način, bilo je potrebno istražiti i razvijati nove pristupe poput agrovoltaike (ko-lokacija fotonaponskih sistema i poljoprivrede). Agrovoltaika omogućava simultano korišćenje zemljišta za dve naizgled suprostavljene aktivnosti - energetiku i poljoprivredu, čime se smanjuje potreba za dodatnim zemljištem i povećava efi kasnost, racionalnost i održivost u korišćenju prirodnih resursa. Ujedno, agrovoltaika snažno podržava jačanje otpornosti poljoprivrednih sistema na klimatske promene, dekarbonizaciju i zelenu tranziciju, što je u skladu sa politikama Evropskog zelenog dogovora.
Sažetak
Sustainable agriculture and the production of sufficient amounts of energy from RES have become imperatives for a growing global population. According to UN estimates, the world population today numbers 8.2 billion inhabitants of planet Earth, and if current trends continue, we can expect a figure of 9.7 billion in the middle of the XXI century. At the same time, while the number of people on the planet is growing (along with the increase in demand for food and energy), one of the most important resources today is slowly disappearing - according to UN estimates, in the period 2000-2015, about 20% of the Earth's total land was degraded due to enormous anthropogenic pressure. As one of the main priorities at the global level is the abandonment of fossil fuels and the reduction of CO2 emissions, the production of energy from RES and the green transition - additional activities have appeared that put pressure on the land use. More and more often, throughout Europe (but also in other parts of the world), we are witnessing conflicts between agricultural production and the expansion of RES - that is, the construction of large photovoltaic systems, which occupy free land, which can potentially be used for food production. Therefore, a key question arises - can food production and energy production from renewable sources be harmonized? To overcome the obstacles in the best possible way, it was necessary to research and develop new approaches such as agrivoltaics (co-location of solar energy and agriculture). Agrivoltaics enables the simultaneous use of land for two seemingly opposing activities - energy and agriculture, which reduces the need for additional land and increases efficiency, rationality, and sustainability in the use of natural resources. At the same time, agrivoltaics strongly supports strengthening the resilience of agricultural systems to climate change, decarbonization and green transition, which is in line with the policies of the European Green Deal.
|