|
Problem kvaliteta voda i uticaja na životnu sredinu i antropogene aktivnosti u Dunavskom basenu (centralna i jugoistočna Evropa) - pregled
Water quality issues and its impact on the environment and anthropogenic activities in the Danube River Basin (Central and Southeastern Europe): A review
aUniverzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Prirodno-matematički fakultet, Odsek geografija, Srbija
bUniverzitet u Novom Sadu, Prirodno-matematički fakultet, Departman za geografiju, turizam i hotelijerstvo, Srbija
Projekat: Ministarstvo nauke, tehnološkog razvoja i inovacija Republike Srbije (institucija: Univerzitet u Prištini sa privremenim sedištem u Kosovskoj Mitrovici, Prirodno-matematički fakultet) (MPNTR - 451-03-68/2020-14/200123)
Pokrajinski sekretarijat za nauku i tehnološki razvoj (projekat br. 142-451-3485/2023-01)
Sažetak
U radu su analizirani fizičko-hemijski parametri sakupljeni na osnovu savremenih podataka putem tehnika ankete. Podaci su razmatrani sa aspekta životne sredine i ljudskih aktivnosti duž toka Dunavskog basena. Dunavski basen predstavlja drugi po veličini evropski rečni basen, sa ukupnom površinom od 801.463 km². Sliv Dunava naseljava više od 80 miliona stanovnika iz 19 država, što predstavlja najveći međunarodni rečni basen na globalnom nivou. Sve države koje obuhvataju preko 2.000 km² basena, a čine članice Evropske unije, potpisnice su Međunarodne komisije za zaštitu reke Dunav (ICPDR), koja je zadužena za koordinaciju očuvanja, unapređenja i racionalne upotrebe voda Dunava. Reka Dunav je oduvek bila najvažnija evropska reka, obezbeđujući osnovne potrebe za život čoveka. Od svog izvora do ušća reka Dunav i njene pritoke služe kao resurs za različite upotrebe vode, poput: snabdevanja pijaćom vodom, industriju i proizvodnju energije, transport, navodnjavanje poljoprivrednih površina, recipijent otpadnih voda itd. Pored toga, reka Dunav i njen basen čine područje visokog biodiverziteta koji nije značajan isključivo za aktivnosti poput turizma, ribarstva i šumarstva, već je i stanište za ogromnu populaciju životinjskih i biljnih vrsta. Za brojne namene korišćenja vode i funkcije reke dobar kvalitet vode je najvažniji. Međutim, mnoge ekonomske aktivnosti u Dunavskom regionu imaju negativan uticaj po životnu sredinu. Ključni sektori koji utiču na ukupan kvalitet životne sredine, a posebno na kvalitet vode su industrijske aktivnosti, poljoprivreda i lokalne samouprave.
Abstract
In the paper were analyzed physical and chemical parameters collected from recent data based on survey techniques. They were discussed from the environmental aspect and human activities along the Danube River Basin. The Danube River Basin is Europe's second largest river basin, with a total area of 801,463 km². More than 80 million people from 19 countries share the Danube catchment area, making it the world's most international river basin. All countries comprising over 2,000 km² of the Basin, and also the European Union, are contracting parties of the International Commission for the Protection of the Danube River (ICPDR), which is charged with coordinating the conservation, improvement and rational use of Danube waters. The Danube River was always the most important European River, providing the basic necessities for human life. From its source to mouth the Danube River and its tributaries serve as a resource for different water uses, like drinking water supply, industry and energy production, transport, irrigation in agricultural areas, waste water recipient, etc. In addition to that the Danube River and its basin is an area of high biological diversity that is not only important for such activities like tourism, fishery and forestry, but it is also a habitat for large population of animal and plant species. For many of the water uses and river functions good water quality is the most important. However, many of the economic activities in the Danube region are having negative impact on environment. The key sectors influencing the overall environmental quality and in particular water quality are industrial activities, agriculture and municipalities.
|