2025, Adaptacija (i mitigacija) na klimatske promene u kreiranju prostora, pp. 239-244
|
|
GIS i moderne tehnologije u adaptaciji i ublažavanju klimatskih promena s fokusom na rečne sisteme Severne Afrike
GIS and modern technologies in climate change adaptation and mitigation with a focus on North African river systems
Abstract
Geografski informacioni sistemi (GIS) i moderne tehnologije postali su ključni alati u rešavanju složenih izazova koje donose klimatske promene, posebno u regionima koji zavise od vode, poput Severne Afrike. Slivovi reka Nil, Medžerda i Dra od suštinskog su značaja za održavanje poljoprivrede, snabdevanje pijaćom vodom i ekonomske aktivnosti u ovom pretežno sušnom regionu. Ova studija ispituje primenu GIS-a, daljinske detekcije i digitalnog modelovanja u unapređenju strategija adaptacije i ublažavanja klimatskih promena, sa posebnim osvrtom na interakcije između ljudskih aktivnosti, vodenih sistema i klimatske varijabilnosti.Kroz prostorne i vremenske analize, istraživanje identifi kuje ključne oblasti sa problemima u vodosnabdevanju, ranjivost poljoprivrede i pritiske populacije unutar tampon zona od 10, 20 i 50 km oko glavnih rečnih sistema. Integracijom podataka o gustini naseljenosti, poljoprivrednim praksama i hidrološkoj varijabilnosti, GIS ukazuje na regione pod povećanim rizikom. Moderne tehnologije, poput satelitskih snimaka, mašinskog učenja i modela višekriterijumske analize odluka (MCDA), poboljšavaju preciznost u mapiranju i prognoziranju rizika povezanih sa klimom.Rezultati naglašavaju ulogu GIS-a u identifi kaciji područja podložnih poplavama, praćenju održivosti poljoprivrede i optimizaciji potencijala obnovljive energije. Posebna pažnja posvećena je regionima sa nedostatkom vode, gde su rečni sistemi opterećeni prekomernim crpljenjem, zagađenjem i hidrološkim promenama izazvanim klimatskim uslovima. Predložene intervencije uključuju napredne sisteme za navodnjavanje, prikupljanje kišnice i rešenja zasnovana na obnovljivoj energiji. Studija takođe ističe potrebu za prekograničnom saradnjom među zemljama Severne Afrike kako bi se osiguralo pravedno i održivo upravljanje vodnim resursima. Ovo istraživanje podržava globalne napore u adaptaciji na klimatske promene, pokazujući kako GIS i daljinska detekcija unapređuju otpornost, upravljanje resursima i održivi razvoj u Severnoj Africi i šire.
Sažetak
Geographic Information Systems (GIS) and modern technologies have emerged as essential tools in addressing the complex challenges posed by climate change, particularly in water-reliant regions like North Africa. The river basins of the Nile, Medjerda, and Draa are critical for sustaining agriculture, potable water supply, and economic activities in this predominantly arid region. This study examines the application of GIS, remote sensing, and digital modeling to enhance climate adaptation and mitigation strategies, focusing on the interactions between human activities, water systems, and climate variability. Through spatial and temporal analyses, the research identifi es critical areas of water stress, agricultural vulnerability, and population pressures within 10, 20, and 50 km buff er zones around key river systems. By integrating data on population density, agricultural practices, and hydrological variability, GIS highlights regions at heightened risk. Modern technologies such as satellite imagery, machine learning, and multi-criteria decision analysis (MCDA) models improve the precision of mapping and forecasting climate-related risks. Findings emphasize GIS's role in identifying fl ood-prone areas, monitoring agricultural sustainability, and optimizing renewable energy potential. Special attention is given to water-scarce regions where river systems are stressed by over-extraction, pollution, and climate-induced hydrological changes. Proposed interventions include advanced irrigation systems, rainwater harvesting, and renewable energy solutions. The study also underscores the need for transboundary cooperation among North African nations to ensure equitable and sustainable water resource management. This research supports global climate adaptation eff orts, demonstrating how GIS and remote sensing enhance resilience, resource management, and sustainable development in North Africa and beyond.
|