2024 I, I Upotreba GIS alata i veštačke inteligencije, pp. 502-512
|
|
Kulturno-istorijsko nasleđe opštine Višegrad u funkciji održivog turističkog razvoja - primena geoprostornih tehnologija
The cultural and historical heritage of the municipality of Višegrad as a function of sustainable tourist development: Application of geospatial technologies
Project: Rad je rezultat rada na projektu "Kulturno-istorijsko i prirodno nasljeđe opštine Višegrad u funkciji razvoja turizma" podržanog od strane Ministarstva za naučnotehnološki razvoj i visoko obrazovanje Republike Srpske
Abstract
Poslednje decenije obeležene su nastojanjama stručnjaka da privuku pažnju javnosti o značaju kulturno-istorijskog nasleđa kao predstavnika lokalnog identiteta, vrednosti i tradicije. Akcenat se stavlja na održivo upravljanje i očuvanje kulturno-istorijskog nasleđa. Turizam ima snažan uticaj na kulturno nasleđe i ukoliko je održivo organizovan i vođen može se koristiti za promociju i zaštitu kulturno-istorijskog nasleđa. Takođe, može da obezbedi veće prihode u nerazvijenim zajednicama, ali i da promoviše i očuva lokalnu autentičnost. Geografski informacioni sistemi omogućavaju prikupljanje, skladištenje, mapiranje i deljenje prostorno povezanih podataka, istovremeno pružajući opsežne informacije za rešavanje složenih pitanja upravljanja i podršku donošenju odluka. GIS i mapiranje pružaju potpuno novo vizuelno iskustvo za turiste dok prenose važne informacije o lokalitetima kulturnog nasleđa, njihovom okruženju, ali i potencijalnoj ranjivosti. U radu će se predstaviti primeri GIS tehnika koje se koriste za mapiranje, rutiranje i procenu ranjivosti objekata kulturnoistorijskog nasleđa u opštini Višegrad (BiH). Na istraživanom prostoru postoji nekoliko nekropola koje datiraju od praistorije do srednjeg veka, a najznačajniji spomenici kulturnog nasleđa potiču iz srednjeg veka: ostaci zidina srednjovekovnih utvrđenja, pravoslavni manastir Dobrun (XIV vek) i most Mehmed Paše Sokolovića (XVI vek) koji je od 2007. godine uvršten na UNESKO listu svetske baštine. Jedan od problema održivog upravljanja kulturnoistorijskim nasleđem u opštini Višegrad je nedostatak podataka, nepoznavanje postojećeg stanja i potencijalnih pretnji ovim spomenicima. Cilj istraživanja je da se primenom GIS metoda i tehnika zabeleže i kartografski predstave podatci o kulturno-istorijskom nasleđu opštine Višegrad, kao i da se izvrši analiza ranjivosti i ugroženosti ovih spomenika.
Sažetak
The last decades were marked by the endeavours of professionals to gain public attention on the importance of cultural heritage as a representatives of the local identity, values and traditions. The emphasis is on sustainably managing and preserving cultural heritage. Tourism has a strong impact on cultural heritage, if sustainably organized and managed tourism can be used to promote and protect cultural heritage. It could provide higher income in underdeveloped communities, but also promote and preserve local authenticity. GIS enables collecting, storing, mapping, and sharing spatially related data while providing extensive information for solving complex management issues and supporting decision-making. GIS and mapping provide a completely new visual experience for tourists while transmitting important information about cultural heritage sites, its surroundings, and potential vulnerability. In this paper are given examples of techniques in GIS used for mapping, routing, and vulnerability assessment of cultural heritage sites in the municipality of Višegrad (B&H). Several necropolises are dating from prehistoric to medieval times. The most significant cultural heritage monuments date from the medieval age: remains from medieval fortifications, as well as the orthodox monastery of Dobrun (XIV century) and the Mehmed Pasha Sokolovic (XVI century) and since 2007 it has been listed on the UNESCO World Heritage list. One of the problems for sustainable management of cultural heritage in municipality of Višegrad is lack of organised information data, unfamiliarity with the current condition and potential threats to these monuments. This work aims to apply GIS methods and techniques to collect and visually represent the data about the cultural heritage of the municipality of Višegrad and also to analyse potential vulnerabilities.
|